Tekst pochodzi ze strony: http://wiescgminna.chmielnik.pl

Wie?? Gmina Chmielnik

 Wie?? Gminna 3/2015

Adaptacja przedszkolna - Jak sprosta? nowym wyzwaniom? Po uko?czeniu trzeciego roku ?ycia cz??? dzieci zaczyna ucz?szcza? do przedszkola. Jest to niew?tpliwie sytuacja stresuj?ca - nie tylko dla malucha, ale równie? dla jego rodziców. Dziecko musi poradzi? sobie z d?u?sz? roz??k? z mam? i tat? ...


Po uko?czeniu trzeciego roku ?ycia cz??? dzieci zaczyna ucz?szcza? do przedszkola. Jest to niew?tpliwie sytuacja stresuj?ca – nie tylko dla malucha, ale równie? dla jego rodziców. Dziecko musi poradzi? sobie z d?u?sz? roz??k? z mam? i tat?, a tak?e sprosta? wymaganiom przedszkolnym. Przedszkole to dla ka?dego dziecka wyzwanie i niezwykle wa?na zmiana w dotychczasowym ?yciu. Podobnie jak na wszystkie nowe sytuacje, wydarzenia, tak i na pój?cie do przedszkola dziecko zareaguje niepokojem, napi?ciem i konfliktami d???c do równowagi w swoim ?wiecie wewn?trznym. Ka?dy maluch to zarazem taki swoisty "barometr" odczu? i emocji rodziców. Je?li dziecko czuje, ?e mama obawia si? pozostawi? go w przedszkolu, ono tak?e zaczyna odczuwa? niepokój i nie chce tam i??. Na szcz??cie maluchy „zara?aj? si?” nie tylko negatywnymi emocjami. Warto wi?c ju? wcze?niej zadba? o rozwój ich samodzielno?ci, tak by nie tylko doros?y by? pewien, ?e dziecko posiada wystarczaj?ce umiej?tno?ci, by poradzi? sobie w nowym miejscu, ale tak?e by maluch nabra? wiary w swoje umiej?tno?ci i nie obawia? si? d?u?szej roz??ki z domownikami. Dla maluchów, które do nowych sytuacji podchodz? z entuzjazmem i ciekawo?ci? pój?cie do przedszkola jest momentem d?ugo wyczekiwanym i podniecaj?cym.

Rodzice dwu, trzy - latków niekiedy w?tpi? w mo?liwo?? rozwoju samodzielno?ci u tak ma?ego dziecka. Jednak u dwulatka, a nawet i m?odszego dziecka, mo?na dostrzec przejawy woli bycia samodzielnym ju? w kilku obszarach codziennego ?ycia. Je?li s?yszymy: Ja sam lub Ja sama, nie ma potrzeby wyr?czania malucha w danej czynno?ci. Zadaniem doros?ego jest zadba? o rozwój autonomii u dziecka w taki sposób, by czu?o si? kompetentne i samodzielne w pewnych obszarach ?ycia, na które pozwala mu poziom rozwoju, m.in. uk?adu mi??niowego i nerwowego. Maluch jest jeszcze do?? s?aby fizycznie i nie ma w pe?ni rozwini?tej koordynacji wzrokowo-ruchowej, by móg? samodzielnie wykonywa? czynno?ci wymagaj?ce precyzji czy du?ej si?y. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby aktywnie uczestniczy? w spo?ywaniu posi?ków czy bra? udzia? w treningu czysto?ci. Nale?y ca?y czas pami?ta?, ?e nie mo?na wymaga? od dziecka samodzielno?ci przekraczaj?cej jego mo?liwo?ci, poniewa? skutkuje to osamotnieniem i poczuciem bycia niezrozumianym przez opiekunów.

Przed pój?ciem do przedszkola niezwykle wa?ne jest przygotowanie dziecka na fizyczn? i psychiczn? separacj? od opiekunów. Je?li maluch pozostaje w ?cis?ej zale?no?ci z mam? i tat? a? do pierwszego dnia zaj?? w przedszkolu, roz??ka z rodzicami na czas pobytu w nowym miejscu b?dzie dla niego przykrym prze?yciem i wywo?a negatywne emocje. Warto stwarza? jak najwi?cej okazji do kontaktów pozarodzinnych. Dziecko uczy si? wtedy, ?e jego ?wiat nie ko?czy si? na domu, a zabawa na placu zabaw z nowymi dla niego kolegami nie jest straszna, ale przyjemna. Przedszkolak od opiekunów uczy si? stosunku do obcych ludzi, dlatego wa?ne jest, aby nie straszy? przedszkolem i osobami tam pracuj?cymi. Je?li dziecko w domu psoci, a rodzice na jego wybryki odpowiadaj?: Zobaczysz, pani w przedszkolu to ci dopiero poka?e, to nie mo?na oczekiwa? pozytywnego nastawienia malucha do nowych opiekunów. Dziecko, zanim rozpocznie swoj? przygod? w przedszkolu, powinno mie? równie? okazj? przebywania z innymi doros?ymi, nie tylko rodzicami i proszenia ich o pomoc.

Rozpoczynaj?c przygod? z przedszkolem nie warto doszukiwa? si? w ka?dej nowej sytuacji czyhaj?cego zagro?enia i chroni? swoje dzieci niejako „na zapas”. Warto natomiast odnosi? si? do nieznanych dot?d maluchowi sytuacji jako mo?liwo?ci zdobycia przez niego nowych do?wiadcze? i nabycia nowych umiej?tno?ci. Doro?li przenosz? na dzieci swoje l?ki i obawy, co prowadzi do tego, ?e staj? si? one l?kliwe i boja?liwe. Dla rozwoju malucha wa?na jest mo?liwo?? zmierzenia si? z nowymi sytuacjami. Nawet je?li dziecko pope?nia b??dy, to s? one potrzebne do rozwoju poczucia w?asnych mo?liwo?ci. Maluch, jeszcze zanim pójdzie do przedszkola, musi naby? umiej?tno?ci mówienia o tym, co go boli i czego potrzebuje, a wi?c musi wiedzie?, jak zakomunikowa? innym, ?e do?wiadcza przykro?ci. Je?li mama towarzyszy dziecku na ka?dym kroku i rozpoznaje jego potrzeby, zanim ono zd??y je zwerbalizowa?, maluch nie ma okazji do stania si? ekspertem we w?asnym ?yciu. Dziecko powinno by? na tyle autonomiczne, by móc zakomunikowa? drugiej osobie s?owami, w sposób zrozumia?y, ?e np. jest g?odne czy potrzebuje i?? teraz do toalety. U?atwia to prac? nauczycieli, a u przedszkolaka wzmacnia si? poczucie sprawstwa i mo?liwo?ci wp?ywania na otoczenie.

Dziecko, mimo tego, ?e bardzo chce co? samodzielnie zrobi?, jest ograniczane przez swój fizyczny rozwój. Maluch czasami podejmuje si? pewnej aktywno?ci albo chce to zrobi?, ale nie jest na to w pe?ni gotowy, bo np. nie ma jeszcze wystarczaj?co rozwini?tego uk?adu mi??niowego b?d? nie jest przygotowany emocjonalnie. Prawid?owe wykonanie nowej czynno?ci jest mo?liwe dzi?ki d?ugiej nauce, na któr? sk?adaj? si? próby i b??dy. Jednocze?nie rodzice musza pami?ta?, ? maluch nie od razu w?o?y sweterek albo buciki, zwykle zajmuje mu to du?o czasu, wi?c doro?li cz?sto go w tym wyr?czaj?. Brak cierpliwo?ci i po?piech doros?ych nie s? niestety sprzymierze?cami w kszta?towaniu si? samodzielno?ci przedszkolaka. Dla malucha d???cego do samodzielno?ci niezb?dny staje si? doros?y, który odgrywa rol? swoistego modelu. Podpatruj?c rodziców, przedszkolak stara si? na?ladowa? ró?ne czynno?ci, by za jaki? czas móc samodzielnie zrobi? co? w podobny sposób. Wa?ne jest, by dostrzega? takie starania dziecka i chwali? jego osi?gni?cia. Pozwólmy dziecku odczuwa? dum? ze swoich osi?gni??. Pami?tajmy, ?e co?, co dla nas jest b?ahostk?, mo?e by? niezwykle istotne dla dziecka. Najwa?niejsze jest to, by rodzice uwierzyli w swoje dzieci, a przede wszystkim w to, ?e sobie poradz?.

Aby u?atwi? dziecku start w przedszkolu i zarazem rozwia? w?asne obawy dobrym pomys?em jest skorzystanie z zaj?? adaptacyjnych, coraz cz??ciej organizowanych w przedszkolach, jeszcze zanim dziecko na sta?e do??czy do grona przedszkolaków. Ju? dzisiaj oddzia?y przedszkolne funkcjonuj?ce w Szkole Podstawowej Nr 3 im. ?w. M. M. Kolbego w Chmielniku i z siedzib? w B??dowej Tyczy?skiej zapraszaj? wszystkich przysz?ych przedszkolaków i ich rodziców na takie zaj?cia, które planowane s? w marcu 2016 r. B?dzie to ?wietna okazja, by wspólnie z maluchem prze?ama? strach przed nowym otoczeniem. Zabieraj?c dziecko na takie zaj?cia, stworzycie mu szans? oswojenia si? z przedszkolem. B?dzie mo?liwo?? wspólnego zwiedzania nowego miejsca, zapoznania z rówie?nikami, co prze?o?y si? na zmniejszenie stresu wynik?ego ze zmiany ?rodowiska i pomo?e w budowaniu poczucia bezpiecze?stwa. Pozwoli to równie? na zapoznanie si? z nauczycielami, opiekunami, którzy niebawem b?d? odgrywa? wa?n? rol? w wychowaniu waszej pociechy.

Zapraszamy do zapoznania si? ze stron? internetow? szko?y http://sp3chmielnik.szkolna.net i przedszkola http://opchmielnik.szkolna.net, na których na bie??co mo?na ?ledzi? dzia?ania w naszych oddzia?ach przedszkolnych.

Kilka rad na lepszy start

  • Nigdy nie straszmy dziecka przedszkolem.
  • W domach wprowadzajmy zasady i wspólnie z pociech? pilnujmy, by by?y przestrzegane.
  • Przyzwyczajajmy dziecko do jedzenia urozmaiconych potraw. Uczmy samodzielnego jedzenia.
  • Odzwyczajmy je od smoczka, pampersów czy picia z butelki.
  • Nauczmy dziecko zrozumiale komunikowa? swoje potrzeby fizjologiczne.
  • Pozwólmy maluchowi zabra? do przedszkola domowego „towarzysza” – niech b?dzie to np. ulubiona przytulanka czy samochodzik.
  • Nie pokazujmy dziecku w?asnych obaw zwi?zanych w pój?ciem do przedszkola.
  • Organizujmy krótkie po?egnania, nie wracajmy sprawdzi?, czy pociecha si? bawi. Przed?u?aj?ce si? po?egnania s? dla niej bardziej stresuj?ce.
  • Przychod?my po dziecko punktualnie, b?d?my w tej kwestii przewidywalni.
  • Pozwólmy maluchowi na samodzielno??, szczególnie w zakresie samoobs?ugi.
  • Zaanga?ujmy dziecko w przygotowania do przedszkola. Mog? to by? np. wspólne zakupy.
  • Chwalmy malucha za to, ?e dzielnie radzi sobie w nowej sytuacji.
  • Porozmawiajmy z nim o tym, ?e nawet doro?li troch? denerwuj? si?, gdy robi? co? wa?nego pierwszy raz, ale po jakim? czasie czuj? si? lepiej.

 

Ma?gorzata Jaworska
nauczycielka wychowania przedszkolnego
w SP nr 3 im. ?w. M. M. Kolbego w Chmielniku

Literatura:

  1. A.Batura, M.Chy?a, K. Pyrgiel- Przedszkolak na start. Jak dobrze zacz??. - Wychowanie w przedszkolu 6/2013
  2. E. Gruszczyk - Kolczy?ska, E.Zieli?ska- P?acz? i rozpaczam, gdy musz? i?? do przedszkola - Wychowanie w przedszkolu 2/1998
  3. A. Faber, E. Mazlish E., Jak mówi?, ?eby dzieci nas s?ucha?y. Jak s?ucha?, ?eby dzieci do nas mówi?y. Media Rodzina, Pozna? 2006