Tekst pochodzi ze strony: http://wiescgminna.chmielnik.pl

Wie┼Ť─ç Gmina Chmielnik

 Wie┼Ť─ç Gminna 2/2015

Jak przygotowa─ç dziecko do wyboru zawodu? 


 

Jednym z najwa┼╝niejszych wybor├│w dla gimnazjalisty jest odpowiedni wyb├│r szko┼éy ponadgimnazjalnej, a co za tym idzie – wyb├│r zawodu. Rodzice cz─Östo nie zdaj─ů sobie sprawy z tego, ┼╝e wychowuj─ůc dziecko, wspieraj─ůc jego rozw├│j, jednocze┼Ťnie inwestuj─ů w jego przysz┼éo┼Ť─ç, karier─Ö edukacyjno - zawodow─ů i osi─ůgniecie sukcesu.

Z bada┼ä przeprowadzonych przez panie: A. Paszkowsk─ů – Rogacz i E. Wojtowicz wynika, ┼╝e m┼éodzi ludzie cz─Östo wybieraj─ů kolejn─ů szko┼é─Ö w ostatniej chwili, pod presj─ů koleg├│w, zbli┼╝aj─ůcych si─Ö termin├│w rekrutacyjnych, wykorzystuj─ůc przy tym zdawkowe, niepe┼éne informacje. Takie szybkie wybory przewa┼╝nie nie trafiaj─ů w ich preferencje i predyspozycje zawodowe, co mo┼╝e sko┼äczy─ç si─Ö frustracj─ů z powodu ┼║le wybranej szko┼éy czy zawodu.

Nie jest ┼éatwo podj─ů─ç decyzj─Ö o swojej przysz┼éo┼Ťci, je┼Ťli nie jest ona powi─ůzana z pewn─ů wiedz─ů o sobie i o wsp├│┼éczesnym rynku edukacyjno-zawodowym.

Zacz─ů─ç nale┼╝y od odkrycia w┼éasnego potencja┼éu, na kt├│ry sk┼éada si─Ö wiele czynnik├│w, warto je przeanalizowa─ç.

Zainteresowania, czyli trwa┼éa, ukierunkowana aktywno┼Ť─ç poznawcza obserwowana u dziecka, kt├│ra mo┼╝e przerodzi─ç si─Ö w pasj─Ö.

Zdolno┼Ťci / uzdolnienia analizujemy jako pewn─ů sprawno┼Ť─ç do wykonywania czynno┼Ťci lub mo┼╝liwo┼Ťci, dzi─Öki kt├│rym cz┼éowiek zdobywa wiadomo┼Ťci, umiej─Ötno┼Ťci, sprawno┼Ťci. Wyr├│┼╝nia si─Ö - zdolno┼Ťci og├│lne, do kt├│rych zalicza si─Ö inteligencj─Ö, spostrzegawczo┼Ť─ç, wyuczalno┼Ť─ç, wyobra┼║ni─Ö, zr─Öczno┼Ť─ç, oraz zdolno┼Ťci specjalne, ukierunkowane przedmiotowo, np. j─Özykowe, matematyczne, muzyczne, plastyczne, techniczne czy sportowe.

Zdolno┼Ťci stanowi─ů te r├│┼╝nice mi─Ödzy lud┼║mi, kt├│re decyduj─ů o niejednakowych rezultatach w uczeniu si─Ö i dzia┼éaniu przy jednakowej motywacji i uprzednim przygotowywaniu. Umiej─Ötno┼Ťci - rozumiane jako „gotowo┼Ť─ç do ┼Ťwiadomego dzia┼éania, oparta na wiedzy oraz konkretnym ruchowym opanowaniu okre┼Ťlonych czynno┼Ťci z mo┼╝liwo┼Ťci─ů dostosowania ich do zmiennych warunk├│w” Wg (E. Go┼║linska)

Mo┼╝na wyr├│┼╝ni─ç:

  • umiej─Ötno┼Ťci ponadzawodowe (np. umiej─Ötno┼Ťci komunikacyjne, radzenie sobie ze stresem, wyszukiwanie informacji, zarz─ůdzanie czasem, planowanie) oraz umiej─Ötno┼Ťci zawodowe (zwi─ůzane z konkretnym zawodem).

Warto┼Ťci z kolei s─ů przewodnikiem w kszta┼étowaniu postaw cz┼éowieka w stosunku do wydarze┼ä, zjawisk, przedmiot├│w i ludzi. Warto┼Ťci nale┼╝─ů do podstawowych ludzkich przekona┼ä. S─ů ┼║r├│d┼éem motywacji i osobistych standard├│w dzia┼éania w danej dziedzinie, ┼Ťwiadomym wyobra┼╝eniem tego, co jest godne po┼╝─ůdania, na zdobyciu czego cz┼éowiekowi najbardziej zale┼╝y. Zazwyczaj warto┼Ťci nie funkcjonuj─ů pojedynczo, lecz w ┼Ťwiadomo┼Ťci ludzi tworz─ů okre┼Ťlone uk┼éady, co prowadzi do utworzenia si─Ö indywidualnego systemu warto┼Ťci.

Temperament jest to zesp├│┼é wzgl─Ödnie sta┼éych cech, takich jak: tempo proces├│w psychicznych, pobudliwo┼Ť─ç, si┼éa i szybko┼Ť─ç reagowania, dotyczy g┼é├│wnie emocji i czynno┼Ťci ruchowych przejawiaj─ůcych si─Ö w r├│┼╝nych formach dzia┼éania jednostki (m. in. w aktywno┼Ťci, podatno┼Ťci na zm─Öczenie, odporno┼Ťci na stres, sta┼éo┼Ťci uczu─ç). Cechy temperamentu uzale┼╝nione s─ů od odziedziczonych i wrodzonych w┼éa┼Ťciwo┼Ťci uk┼éadu nerwowego i tylko w nieznacznym stopniu s─ů podatne na wp┼éywy otoczenia. Przyk┼éad: Jedni potrafi─ů d┼éugo wykonywa─ç monotonne zaj─Öcie, nie odczuwaj─ůc znu┼╝enia, innych po minucie dopada zniecierpliwienie i zniech─Öcenie

Cechy charakteru - wzgl─Ödnie trwa┼ée w┼éa┼Ťciwo┼Ťci post─Öpowania cz┼éowieka, w kt├│rych wyra┼╝a si─Ö jego stosunek do innych ludzi, do samego siebie, do w┼éasnego dzia┼éania (S┼éownik psychologiczny, red. W. Szewczuk). O ile cechy temperamentu s─ů uwarunkowane czynnikami genetycznymi i raczej nie ulegaj─ů modyfikacji, o tyle cechy psychiczne sk┼éadaj─ůce si─Ö na charakter mo┼╝na kszta┼étowa─ç. W┼éa┼Ťciwo┼Ťci charakteru mo┼╝emy okre┼Ťli─ç poprzez samoobserwacj─Ö, czyli analiz─Ö stosunku, jaki mamy do siebie, szko┼éy, innych ludzi i rzeczy. Mo┼╝liwo┼Ťci intelektualne - tu nale┼╝y wzi─ů─ç pod uwag─Ö to, jak dziecko si─Ö uczy, jakie ma zasoby wiedzy i umiej─Ötno┼Ťci, jakie osi─ůga wyniki w nauce, czy jego mo┼╝liwo┼Ťci intelektualne s─ů adekwatne do wymaga┼ä stawianych przez wybran─ů szko┼é─Ö?

Stan zdrowia – jest on bardzo wa┼╝ny przy wyborze zawodu - o mo┼╝liwo┼Ťci wykonywania danego zawodu decyduje lekarz medycyny pracy.

Na wybory dziecka wp┼éyw maj─ů r├│wnie┼╝ czynniki zewn─Ötrzne jak:

rodzice - do┼Ťwiadczenia zawodowe rodzic├│w, tradycje zawodowe w rodzinie, warto┼Ťci preferowane przez rodzic├│w, ich aspiracje ┼╝yciowe/zawodowe, postawy i nastawienie do rzeczywisto┼Ťci to te czynniki, kt├│re niejednokrotnie rzutuj─ů na to, co my┼Ťl─ů, co m├│wi─ů i na co decyduj─ů si─Ö uczniowie. To w┼éa┼Ťnie rodzice w spos├│b ┼Ťwiadomy, b─ůd┼║ nie┼Ťwiadomy, przekazuj─ů informacje swoim dzieciom przez pryzmat swojej wiedzy i w┼éasnych do┼Ťwiadcze┼ä

szko┼éa – kompetencje szko┼éy w zakresie doradztwa zawodowego, a przy tym wsp├│┼épraca z rodzicami

r├│wie┼Ťnicy, przyjaciele - na wybory m┼éodych ludzi, z racji specyfiki wieku niezwykle du┼╝y wp┼éyw ma grupa r├│wie┼Ťnicza. Zdarza si─Ö, ┼╝e m┼éodzie┼╝ pod presj─ů grupy podejmuje nieprzemy┼Ťlane do ko┼äca decyzje

rynek edukacyjny i rynek pracy - s─ů to czynniki, kt├│re
w spos├│b niezwykle istotny wp┼éywaj─ů na mo┼╝liwo┼Ť─ç odnalezienia si─Ö m┼éodych ludzi na rynku pracy. Przy wyborze ┼Ťcie┼╝ki kszta┼écenia nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─ů na to, czy oferta edukacyjna danego regionu odpowiada na potrzeby lokalnego rynku pracy.

Jak zatem wspiera─ç dziecko w wyborze zawodu?

Pierwszym ┼║r├│d┼éem informacji o zainteresowaniach dziecka s─ů dzieci─Öce zabawy. Rodzic mo┼╝e obserwowa─ç swoje dziecko, rozmawia─ç z nim, przygl─ůda─ç si─Ö temu, w kt├│rych obszarach lub zaj─Öciach dziecko czuje si─Ö dobrze. W czasie nauki szkolnej wa┼╝ne jest prowadzenie rozm├│w z dzieckiem na temat przedmiot├│w szkolnych, zaj─Ö─ç pozalekcyjnych, co mo┼╝e by─ç kopalni─ů wiedzy o pasjach dziecka. Od ma┼éego stawiajmy dziecku zasady, co da mu poczucie bezpiecze┼ästwa, zapewnieni mo┼╝liwo┼Ť─ç rozwoju. WYMAGAJMY!! Przez to pobudzamy aktywno┼Ť─ç dziecka, uczymy odpowiedzialno┼Ťci, pracowito┼Ťci, zaradno┼Ťci, dajemy do zrozumienia, ┼╝e ma wp┼éyw na swoje ┼╝ycie.

Nie por├│wnujmy naszych pociech z innymi dzie─çmi. Wypowiadaj─ůc np. s┼éowa: „Ty i tak tego nigdy nie pojmiesz”, zobacz, a Janek z twojej klasy to ju┼╝ dawno umie czyta─ç” uczymy m┼éodego cz┼éowieka, ┼╝e nie ma na nic wp┼éywu, nigdy nie b─Ödzie dobry, nie poradzi sobie. To w przysz┼éo┼Ťci mo┼╝e powodowa─ç wyuczon─ů bezradno┼Ť─ç: „Po co szuka─ç pracy, jak i tak jej nie ma”.

Rozwijajmy pasje i zainteresowania dzieci i m┼éodzie┼╝y. Gdy wybior─ů zaw├│d zgodny z ich pasj─ů – praca stanie si─Ö przyjemno┼Ťci─ů. Motywujmy do realizacji marze┼ä – nawet najbardziej oryginalnych - zamiast krytykowa─ç poka┼╝my, co nale┼╝y zrobi─ç, ┼╝eby spe┼éni─ç marzenia dziecka.

Rodzicu nie wyr─Öczaj – ucz dziecko samodzielno┼Ťci! Pami─Ötajmy, ┼╝e nie mo┼╝emy obroni─ç dzieci przed ka┼╝dymi niebezpiecze┼ästwami. Naszym zadaniem jest nauczy─ç je radzi─ç sobie w trudnych sytuacjach. Uczmy samodzielnego podejmowania decyzji i brania za nie odpowiedzialno┼Ťci, ju┼╝ od najm┼éodszych lat. Je┼Ťli zawsze wybieramy za dziecko – nigdy nie b─Ödzie ono radzi┼éo sobie z sytuacjami trudnymi w doros┼éym ┼╝yciu.

Aby ukszta┼étowa─ç osob─Ö dojrza┼é─ů, gotow─ů stawia─ç pierwsze kroki w kierunku wyboru swojej ┼╝yciowej drogi, dobrze jest udzieli─ç jej merytorycznego wsparcia w postaci szeroko rozumianego doradztwa zawodowego. Niezb─Ödna jest ┼Ťcis┼éa wsp├│┼épraca w tym wzgl─Ödzie szko┼éy i rodzic├│w.

Odpowiadaj─ůc na te potrzeby Zesp├│┼é Szk├│┼é w Chmielniku prowadzi nast─Öpuj─ůce dzia┼éania:

Od kilku lat w szkole prowadzone s─ů indywidualne i grupowe zaj─Öcia z zakresu doradztwa zawodowego. M┼éodzie┼╝ poznaje swoje preferencje zawodowe, mocne strony, umiej─Ötno┼Ťci. Prowadzone s─ů zaj─Öcia z zakresu specyfiki poszczeg├│lnych zawod├│w, mo┼╝liwo┼Ťci dalszego kszta┼écenia, typ├│w rekrutacji do szk├│┼é. Ka┼╝dy ucze┼ä ma mo┼╝liwo┼Ť─ç skorzystania z indywidualnego doradztwa zawodowego, po kt├│rym otrzymuje diagnoz─Ö preferencji zawodowych. Prowadzone s─ů r├│wnie┼╝ projekty edukacyjne z zakresu doradztwa zawodowego, w kt├│rych m┼éodzie┼╝ ch─Ötnie uczestniczy. Organizowane jest te┼╝ wsparcie dla rodzic├│w w postaci pedagogizacji i indywidualnych konsultacji.

„Wybierz z g┼éow─ů szko┼é─Ö now─ů” – pod takim has┼éem odby┼éy si─Ö w Zespole Szk├│┼é w Chmielniku pierwsze Targi Edukacyjne.

29 kwietnia 2015r. dwadzie┼Ťcia jeden szk├│┼é ponadgimnazjalnych z Rzeszowa i okolic zaprezentowa┼éo swoj─ů ofert─Ö edukacyjn─ů uczniom chmielnickiego Gimnazjum. W┼Ťr├│d naszych go┼Ťci znale┼║li si─Ö przedstawiciele nast─Öpuj─ůcych szk├│┼é:

  1. Zespół Szkół Techniczno-Weterynaryjnych im. Bohaterów Westerplatte w Trzcianie k. Rzeszowa
  2. Zespół Szkół w Tyczynie
  3. Zespół Szkół Kształcenia Ustawicznego w Rzeszowie
  4. Zespół Szkół Spożywczych im. Tadeusza Rylskiego w Rzeszowie
  5. Zespół Szkół Plastycznych im. P. Michałowskiego w Rzeszowie
  6. VIII Liceum Og├│lnokszta┼éc─ůce w ZSO nr 3 im. S. Wyspia┼äskiego w Rzeszowie
  7. TEB Edukacja Rzesz├│w ul. ┼╗eromskiego
  8. Zespół Szkół Samochodowych w Rzeszowie
  9. Akademia Rzesz├│w – Technikum dla m┼éodzie┼╝y
  10. Zespół Szkół Elektronicznych w Rzeszowie
  11. Zespół Szkół Ekonomicznych w Rzeszowie
  12. Zespół Szkół Gospodarczych im. Mikołaja Spytka Ligęzy w Rzeszowie
  13. Zespół Szkół nr 2 w Rzeszowie
  14. Zespół Szkół Energetycznych w Rzeszowie
  15. Zespół Szkół Mechanicznych w Rzeszowie
  16. Zespół Szkół Technicznych w Rzeszowie
  17. Zesp├│┼é Szk├│┼é Agroprzedsi─Öbiorczo┼Ťci im. Miko┼éaja Kopernika w Rzeszowie -
  18. Społeczne Liceum Doliny Strugu w Chmielniku
  19. Zespół Szkół Technicznych w Łańcucie
  20. Akademickie Liceum Og├│lnokszta┼éc─ůce w Rzeszowie
  21. Zespół Szkół Zakładu Doskonalenia Zawodowego

Ka┼╝da ze szk├│┼é stara┼éa si─Ö zareklamowa─ç w atrakcyjny i oryginalny spos├│b. Uczniowie otrzymali tak┼╝e wiele materia┼é├│w informacyjnych dotycz─ůcych specyfiki poszczeg├│lnych szk├│┼é. Mogli wzi─ů─ç r├│wnie┼╝ udzia┼é w mini konkursach, wygrywaj─ůc przy tym drobne nagrody.

Obejrzenie przygotowanych stoisk oraz rzeczowa rozmowa z przedstawicielami zaproszonych plac├│wek z pewno┼Ťci─ů pomog─ů naszym uczniom w podj─Öciu jednej z najwa┼╝niejszych decyzji w ┼╝yciu, jak─ů jest wyb├│r szko┼éy.

Dziękujemy wszystkim szkołom, które wzięły udział w naszym przedsięwzięciu.

 

Zespół Szkół w Chmielniku