Tekst pochodzi ze strony: http://wiescgminna.chmielnik.pl

Wie┼Ť─ç Gmina Chmielnik

 Wie┼Ť─ç Gminna 3/2015

Adaptacja przedszkolna - Jak sprosta─ç nowym wyzwaniom? Po uko┼äczeniu trzeciego roku ┼╝ycia cz─Ö┼Ť─ç dzieci zaczyna ucz─Öszcza─ç do przedszkola. Jest to niew─ůtpliwie sytuacja stresuj─ůca - nie tylko dla malucha, ale r├│wnie┼╝ dla jego rodzic├│w. Dziecko musi poradzi─ç sobie z d┼éu┼╝sz─ů roz┼é─ůk─ů z mam─ů i tat─ů ...


Po uko┼äczeniu trzeciego roku ┼╝ycia cz─Ö┼Ť─ç dzieci zaczyna ucz─Öszcza─ç do przedszkola. Jest to niew─ůtpliwie sytuacja stresuj─ůca – nie tylko dla malucha, ale r├│wnie┼╝ dla jego rodzic├│w. Dziecko musi poradzi─ç sobie z d┼éu┼╝sz─ů roz┼é─ůk─ů z mam─ů i tat─ů, a tak┼╝e sprosta─ç wymaganiom przedszkolnym. Przedszkole to dla ka┼╝dego dziecka wyzwanie i niezwykle wa┼╝na zmiana w dotychczasowym ┼╝yciu. Podobnie jak na wszystkie nowe sytuacje, wydarzenia, tak i na p├│j┼Ťcie do przedszkola dziecko zareaguje niepokojem, napi─Öciem i konfliktami d─ů┼╝─ůc do r├│wnowagi w swoim ┼Ťwiecie wewn─Ötrznym. Ka┼╝dy maluch to zarazem taki swoisty "barometr" odczu─ç i emocji rodzic├│w. Je┼Ťli dziecko czuje, ┼╝e mama obawia si─Ö pozostawi─ç go w przedszkolu, ono tak┼╝e zaczyna odczuwa─ç niepok├│j i nie chce tam i┼Ť─ç. Na szcz─Ö┼Ťcie maluchy „zara┼╝aj─ů si─Ö” nie tylko negatywnymi emocjami. Warto wi─Öc ju┼╝ wcze┼Ťniej zadba─ç o rozw├│j ich samodzielno┼Ťci, tak by nie tylko doros┼éy by┼é pewien, ┼╝e dziecko posiada wystarczaj─ůce umiej─Ötno┼Ťci, by poradzi─ç sobie w nowym miejscu, ale tak┼╝e by maluch nabra┼é wiary w swoje umiej─Ötno┼Ťci i nie obawia┼é si─Ö d┼éu┼╝szej roz┼é─ůki z domownikami. Dla maluch├│w, kt├│re do nowych sytuacji podchodz─ů z entuzjazmem i ciekawo┼Ťci─ů p├│j┼Ťcie do przedszkola jest momentem d┼éugo wyczekiwanym i podniecaj─ůcym.

Rodzice dwu, trzy - latk├│w niekiedy w─ůtpi─ů w mo┼╝liwo┼Ť─ç rozwoju samodzielno┼Ťci u tak ma┼éego dziecka. Jednak u dwulatka, a nawet i m┼éodszego dziecka, mo┼╝na dostrzec przejawy woli bycia samodzielnym ju┼╝ w kilku obszarach codziennego ┼╝ycia. Je┼Ťli s┼éyszymy: Ja sam lub Ja sama, nie ma potrzeby wyr─Öczania malucha w danej czynno┼Ťci. Zadaniem doros┼éego jest zadba─ç o rozw├│j autonomii u dziecka w taki spos├│b, by czu┼éo si─Ö kompetentne i samodzielne w pewnych obszarach ┼╝ycia, na kt├│re pozwala mu poziom rozwoju, m.in. uk┼éadu mi─Ö┼Ťniowego i nerwowego. Maluch jest jeszcze do┼Ť─ç s┼éaby fizycznie i nie ma w pe┼éni rozwini─Ötej koordynacji wzrokowo-ruchowej, by m├│g┼é samodzielnie wykonywa─ç czynno┼Ťci wymagaj─ůce precyzji czy du┼╝ej si┼éy. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby aktywnie uczestniczy┼é w spo┼╝ywaniu posi┼ék├│w czy bra┼é udzia┼é w treningu czysto┼Ťci. Nale┼╝y ca┼éy czas pami─Öta─ç, ┼╝e nie mo┼╝na wymaga─ç od dziecka samodzielno┼Ťci przekraczaj─ůcej jego mo┼╝liwo┼Ťci, poniewa┼╝ skutkuje to osamotnieniem i poczuciem bycia niezrozumianym przez opiekun├│w.

Przed p├│j┼Ťciem do przedszkola niezwykle wa┼╝ne jest przygotowanie dziecka na fizyczn─ů i psychiczn─ů separacj─Ö od opiekun├│w. Je┼Ťli maluch pozostaje w ┼Ťcis┼éej zale┼╝no┼Ťci z mam─ů i tat─ů a┼╝ do pierwszego dnia zaj─Ö─ç w przedszkolu, roz┼é─ůka z rodzicami na czas pobytu w nowym miejscu b─Ödzie dla niego przykrym prze┼╝yciem i wywo┼éa negatywne emocje. Warto stwarza─ç jak najwi─Öcej okazji do kontakt├│w pozarodzinnych. Dziecko uczy si─Ö wtedy, ┼╝e jego ┼Ťwiat nie ko┼äczy si─Ö na domu, a zabawa na placu zabaw z nowymi dla niego kolegami nie jest straszna, ale przyjemna. Przedszkolak od opiekun├│w uczy si─Ö stosunku do obcych ludzi, dlatego wa┼╝ne jest, aby nie straszy─ç przedszkolem i osobami tam pracuj─ůcymi. Je┼Ťli dziecko w domu psoci, a rodzice na jego wybryki odpowiadaj─ů: Zobaczysz, pani w przedszkolu to ci dopiero poka┼╝e, to nie mo┼╝na oczekiwa─ç pozytywnego nastawienia malucha do nowych opiekun├│w. Dziecko, zanim rozpocznie swoj─ů przygod─Ö w przedszkolu, powinno mie─ç r├│wnie┼╝ okazj─Ö przebywania z innymi doros┼éymi, nie tylko rodzicami i proszenia ich o pomoc.

Rozpoczynaj─ůc przygod─Ö z przedszkolem nie warto doszukiwa─ç si─Ö w ka┼╝dej nowej sytuacji czyhaj─ůcego zagro┼╝enia i chroni─ç swoje dzieci niejako „na zapas”. Warto natomiast odnosi─ç si─Ö do nieznanych dot─ůd maluchowi sytuacji jako mo┼╝liwo┼Ťci zdobycia przez niego nowych do┼Ťwiadcze┼ä i nabycia nowych umiej─Ötno┼Ťci. Doro┼Ťli przenosz─ů na dzieci swoje l─Öki i obawy, co prowadzi do tego, ┼╝e staj─ů si─Ö one l─Ökliwe i boja┼║liwe. Dla rozwoju malucha wa┼╝na jest mo┼╝liwo┼Ť─ç zmierzenia si─Ö z nowymi sytuacjami. Nawet je┼Ťli dziecko pope┼énia b┼é─Ödy, to s─ů one potrzebne do rozwoju poczucia w┼éasnych mo┼╝liwo┼Ťci. Maluch, jeszcze zanim p├│jdzie do przedszkola, musi naby─ç umiej─Ötno┼Ťci m├│wienia o tym, co go boli i czego potrzebuje, a wi─Öc musi wiedzie─ç, jak zakomunikowa─ç innym, ┼╝e do┼Ťwiadcza przykro┼Ťci. Je┼Ťli mama towarzyszy dziecku na ka┼╝dym kroku i rozpoznaje jego potrzeby, zanim ono zd─ů┼╝y je zwerbalizowa─ç, maluch nie ma okazji do stania si─Ö ekspertem we w┼éasnym ┼╝yciu. Dziecko powinno by─ç na tyle autonomiczne, by m├│c zakomunikowa─ç drugiej osobie s┼éowami, w spos├│b zrozumia┼éy, ┼╝e np. jest g┼éodne czy potrzebuje i┼Ť─ç teraz do toalety. U┼éatwia to prac─Ö nauczycieli, a u przedszkolaka wzmacnia si─Ö poczucie sprawstwa i mo┼╝liwo┼Ťci wp┼éywania na otoczenie.

Dziecko, mimo tego, ┼╝e bardzo chce co┼Ť samodzielnie zrobi─ç, jest ograniczane przez sw├│j fizyczny rozw├│j. Maluch czasami podejmuje si─Ö pewnej aktywno┼Ťci albo chce to zrobi─ç, ale nie jest na to w pe┼éni gotowy, bo np. nie ma jeszcze wystarczaj─ůco rozwini─Ötego uk┼éadu mi─Ö┼Ťniowego b─ůd┼║ nie jest przygotowany emocjonalnie. Prawid┼éowe wykonanie nowej czynno┼Ťci jest mo┼╝liwe dzi─Öki d┼éugiej nauce, na kt├│r─ů sk┼éadaj─ů si─Ö pr├│by i b┼é─Ödy. Jednocze┼Ťnie rodzice musza pami─Öta─ç, ┼╝ maluch nie od razu w┼éo┼╝y sweterek albo buciki, zwykle zajmuje mu to du┼╝o czasu, wi─Öc doro┼Ťli cz─Östo go w tym wyr─Öczaj─ů. Brak cierpliwo┼Ťci i po┼Ťpiech doros┼éych nie s─ů niestety sprzymierze┼äcami w kszta┼étowaniu si─Ö samodzielno┼Ťci przedszkolaka. Dla malucha d─ů┼╝─ůcego do samodzielno┼Ťci niezb─Ödny staje si─Ö doros┼éy, kt├│ry odgrywa rol─Ö swoistego modelu. Podpatruj─ůc rodzic├│w, przedszkolak stara si─Ö na┼Ťladowa─ç r├│┼╝ne czynno┼Ťci, by za jaki┼Ť czas m├│c samodzielnie zrobi─ç co┼Ť w podobny spos├│b. Wa┼╝ne jest, by dostrzega─ç takie starania dziecka i chwali─ç jego osi─ůgni─Öcia. Pozw├│lmy dziecku odczuwa─ç dum─Ö ze swoich osi─ůgni─Ö─ç. Pami─Ötajmy, ┼╝e co┼Ť, co dla nas jest b┼éahostk─ů, mo┼╝e by─ç niezwykle istotne dla dziecka. Najwa┼╝niejsze jest to, by rodzice uwierzyli w swoje dzieci, a przede wszystkim w to, ┼╝e sobie poradz─ů.

Aby u┼éatwi─ç dziecku start w przedszkolu i zarazem rozwia─ç w┼éasne obawy dobrym pomys┼éem jest skorzystanie z zaj─Ö─ç adaptacyjnych, coraz cz─Ö┼Ťciej organizowanych w przedszkolach, jeszcze zanim dziecko na sta┼ée do┼é─ůczy do grona przedszkolak├│w. Ju┼╝ dzisiaj oddzia┼éy przedszkolne funkcjonuj─ůce w Szkole Podstawowej Nr 3 im. ┼Üw. M. M. Kolbego w Chmielniku i z siedzib─ů w B┼é─Ödowej Tyczy┼äskiej zapraszaj─ů wszystkich przysz┼éych przedszkolak├│w i ich rodzic├│w na takie zaj─Öcia, kt├│re planowane s─ů w marcu 2016 r. B─Ödzie to ┼Ťwietna okazja, by wsp├│lnie z maluchem prze┼éama─ç strach przed nowym otoczeniem. Zabieraj─ůc dziecko na takie zaj─Öcia, stworzycie mu szans─Ö oswojenia si─Ö z przedszkolem. B─Ödzie mo┼╝liwo┼Ť─ç wsp├│lnego zwiedzania nowego miejsca, zapoznania z r├│wie┼Ťnikami, co prze┼éo┼╝y si─Ö na zmniejszenie stresu wynik┼éego ze zmiany ┼Ťrodowiska i pomo┼╝e w budowaniu poczucia bezpiecze┼ästwa. Pozwoli to r├│wnie┼╝ na zapoznanie si─Ö z nauczycielami, opiekunami, kt├│rzy niebawem b─Öd─ů odgrywa─ç wa┼╝n─ů rol─Ö w wychowaniu waszej pociechy.

Zapraszamy do zapoznania si─Ö ze stron─ů internetow─ů szko┼éy http://sp3chmielnik.szkolna.net i przedszkola http://opchmielnik.szkolna.net, na kt├│rych na bie┼╝─ůco mo┼╝na ┼Ťledzi─ç dzia┼éania w naszych oddzia┼éach przedszkolnych.

Kilka rad na lepszy start

  • Nigdy nie straszmy dziecka przedszkolem.
  • W domach wprowadzajmy zasady i wsp├│lnie z pociech─ů pilnujmy, by by┼éy przestrzegane.
  • Przyzwyczajajmy dziecko do jedzenia urozmaiconych potraw. Uczmy samodzielnego jedzenia.
  • Odzwyczajmy je od smoczka, pampers├│w czy picia z butelki.
  • Nauczmy dziecko zrozumiale komunikowa─ç swoje potrzeby fizjologiczne.
  • Pozw├│lmy maluchowi zabra─ç do przedszkola domowego „towarzysza” – niech b─Ödzie to np. ulubiona przytulanka czy samochodzik.
  • Nie pokazujmy dziecku w┼éasnych obaw zwi─ůzanych w p├│j┼Ťciem do przedszkola.
  • Organizujmy kr├│tkie po┼╝egnania, nie wracajmy sprawdzi─ç, czy pociecha si─Ö bawi. Przed┼éu┼╝aj─ůce si─Ö po┼╝egnania s─ů dla niej bardziej stresuj─ůce.
  • Przychod┼║my po dziecko punktualnie, b─ůd┼║my w tej kwestii przewidywalni.
  • Pozw├│lmy maluchowi na samodzielno┼Ť─ç, szczeg├│lnie w zakresie samoobs┼éugi.
  • Zaanga┼╝ujmy dziecko w przygotowania do przedszkola. Mog─ů to by─ç np. wsp├│lne zakupy.
  • Chwalmy malucha za to, ┼╝e dzielnie radzi sobie w nowej sytuacji.
  • Porozmawiajmy z nim o tym, ┼╝e nawet doro┼Ťli troch─Ö denerwuj─ů si─Ö, gdy robi─ů co┼Ť wa┼╝nego pierwszy raz, ale po jakim┼Ť czasie czuj─ů si─Ö lepiej.

 

Małgorzata Jaworska
nauczycielka wychowania przedszkolnego
w SP nr 3 im. Św. M. M. Kolbego w Chmielniku

Literatura:

  1. A.Batura, M.Chy┼╝a, K. Pyrgiel- Przedszkolak na start. Jak dobrze zacz─ů─ç. - Wychowanie w przedszkolu 6/2013
  2. E. Gruszczyk - Kolczy┼äska, E.Zieli┼äska- P┼éacz─Ö i rozpaczam, gdy musz─Ö i┼Ť─ç do przedszkola - Wychowanie w przedszkolu 2/1998
  3. A. Faber, E. Mazlish E., Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły. Media Rodzina, Poznań 2006